Καμπανάκι από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή – Η Ελλάδα αναμένεται να χάσει σχεδόν 2,8 εκατομμύρια κατοίκους μέσα στις επόμενες δεκαετίες, ενώ η γήρανση του πληθυσμού θα επιβαρύνει ακόμη περισσότερο την κοινωνία και την οικονομία.

Εξαιρετικά ανησυχητική είναι η εικόνα που διαγράφεται για το δημογραφικό μέλλον της Ελλάδας, σύμφωνα με την έκθεση Ageing Report 2027 της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η οποία καταγράφει τις πληθυσμιακές εξελίξεις και τις προοπτικές των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης έως το 2080.
Σύμφωνα με τις προβλέψεις, ο πληθυσμός της Ελλάδας, από περίπου 10,4 εκατομμύρια το 2025, αναμένεται να περιοριστεί στα 7,6 εκατομμύρια το 2080. Πρόκειται για απώλεια περίπου 2,8 εκατομμυρίων ανθρώπων, με τη μείωση να καταγράφεται σταθερά σε κάθε επόμενη δεκαετία.
Ειδικότερα, ο πληθυσμός εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί σε 10,2 εκατομμύρια το 2030, 9,7 εκατομμύρια το 2040, 9,2 εκατομμύρια το 2050, 8,6 εκατομμύρια το 2060, 8 εκατομμύρια το 2070 και μόλις 7,6 εκατομμύρια το 2080.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι η πληθυσμιακή συρρίκνωση προβλέπεται να συνεχιστεί ακόμη και με μια μικρή βελτίωση του δείκτη γονιμότητας, ο οποίος εκτιμάται ότι θα αυξηθεί από 1,2 παιδιά ανά γυναίκα σε 1,45. Επίπεδα, ωστόσο, πολύ χαμηλότερα από τα 2,1 παιδιά ανά γυναίκα που απαιτούνται για τη φυσική αναπλήρωση του πληθυσμού.
Μια Ευρώπη που γερνάει
Η Ελλάδα δεν αποτελεί εξαίρεση. Η ίδια έκθεση προβλέπει ότι ο πληθυσμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, από 452 εκατομμύρια το 2025, θα υποχωρήσει στα 414 εκατομμύρια το 2080, παρά την οριακή αύξηση που αναμένεται έως το 2029.
Ταυτόχρονα, η ηλικιακή σύνθεση του πληθυσμού αλλάζει δραματικά. Το ποσοστό των ατόμων ηλικίας άνω των 65 ετών αναμένεται να αυξηθεί από 22% σήμερα σε 33% το 2080, ενώ οι πολίτες άνω των 80 ετών θα φτάσουν το 14% του συνολικού πληθυσμού, από 6% σήμερα.
Την ίδια στιγμή, το ποσοστό των ανθρώπων ηλικίας 20 έως 64 ετών, δηλαδή του βασικού παραγωγικού πληθυσμού, θα μειωθεί από 58% σε 51%. Η διάμεση ηλικία στην Ευρωπαϊκή Ένωση αναμένεται να αυξηθεί από τα 45 στα 51 έτη.
Οι εξελίξεις αυτές δημιουργούν πρόσθετες πιέσεις στα ασφαλιστικά συστήματα, στην αγορά εργασίας και στις κοινωνικές δομές, καθώς όλο και λιγότεροι εργαζόμενοι θα καλούνται να στηρίξουν έναν αυξανόμενο αριθμό ηλικιωμένων.
Το δημογραφικό ως εθνική πρόκληση
Τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αναδεικνύουν ότι το δημογραφικό δεν αποτελεί απλώς μια στατιστική πρόβλεψη, αλλά μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις των επόμενων δεκαετιών.
Για την Ελλάδα, το ζήτημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία, καθώς η μείωση των γεννήσεων, η γήρανση του πληθυσμού και η πληθυσμιακή συρρίκνωση απειλούν τη βιωσιμότητα πολλών περιοχών, ιδιαίτερα της περιφέρειας και των ορεινών δήμων.
Και το ερώτημα είναι πλέον επιτακτικό: Πώς θα είναι η Ελλάδα του 2080, όταν εκατομμύρια λιγότεροι άνθρωποι θα κατοικούν στη χώρα και ο παραγωγικός πληθυσμός θα έχει περιοριστεί ακόμη περισσότερο;

Πηγή: Ευρωπαϊκή Επιτροπή – Ageing Report 2027.