• ρεπορτάζ Νίκος Κυριαζής Δημοσιογράφος
Με μια απόφαση που ήδη προκαλεί έντονες συζητήσεις και προβληματισμό στην εκπαιδευτική κοινότητα, το Υπουργείο Παιδείας προχωρά σε σημαντικές αλλαγές στο δίκτυο της πρωτοβάθμιας εκπαίδευσης για το σχολικό έτος 2026-2027.
Η απόφαση της Υπουργού Παιδείας Σοφίας Ζαχαράκη, η οποία δημοσιεύθηκε σε ΦΕΚ, διαμορφώνει ένα νέο τοπίο με λιγότερα τμήματα, συγχωνεύσεις και υποβιβασμούς σχολικών μονάδων.
Για τα Καλάβρυτα, όμως, το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς οι αλλαγές αγγίζουν άμεσα δύο σχολεία της περιοχής.
Από 11 σε 9 τμήματα το Δημοτικό Σχολείο Καλαβρύτων
Στο Δημοτικό Σχολείο Καλαβρύτων, από τα 11 τμήματα που λειτουργούσαν, προβλέπεται πλέον η λειτουργία 9.
Η εξέλιξη αυτή δημιουργεί ιδιαίτερες ανησυχίες, καθώς διαμορφώνονται τμήματα με μεγάλο αριθμό μαθητών. Ενδεικτικά, στην Α΄ τάξη προβλέπεται τμήμα με 25 μαθητές, ενώ στην Γ΄ τάξη με 23 μαθητές.
Την ίδια στιγμή, το Δημοτικό Σχολείο Ψωφίδας στα Τριπόταμα υποβιβάζεται από 4θέσιο σε 3θέσιο, εξέλιξη που προκαλεί επίσης εύλογα ερωτήματα για το μέλλον και τις δυνατότητες λειτουργίας του σχολείου.
Το ερώτημα που τίθεται πλέον είναι σαφές: πρόκειται πράγματι για έναν «εξορθολογισμό» του εκπαιδευτικού δικτύου ή για μια σταδιακή αποψίλωση της δημόσιας εκπαίδευσης στην περιφέρεια;
Όχι μόνο αριθμοί – πίσω από κάθε τμήμα υπάρχουν παιδιά
Οι συγχωνεύσεις και οι συμπτύξεις τμημάτων δεν αποτελούν απλώς μια διοικητική ή λογιστική μεταβολή.
Αφορούν την καθημερινότητα των μαθητών, τη λειτουργία των σχολείων και, τελικά, την ποιότητα της παρεχόμενης εκπαίδευσης.
Η αύξηση του αριθμού των μαθητών μέσα στην ίδια αίθουσα περιορίζει τον διαθέσιμο χρόνο του εκπαιδευτικού για κάθε παιδί, δυσκολεύει την εξατομικευμένη υποστήριξη και αυξάνει σημαντικά τις απαιτήσεις από τους εκπαιδευτικούς.
Παράλληλα, η αλλαγή τμημάτων και εκπαιδευτικών μπορεί να προκαλέσει αναστάτωση στους μαθητές, ιδιαίτερα όταν οι τάξεις έχουν ήδη συγκροτηθεί και τα παιδιά έχουν αναπτύξει σχέσεις εμπιστοσύνης και συνεργασίας με τους συμμαθητές και τους δασκάλους τους.
Ιδιαίτερη ανησυχία για μαθητές με μαθησιακές δυσκολίες
Το ζήτημα γίνεται ακόμη πιο σύνθετο στις περιπτώσεις μαθητών με ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες ή μαθησιακές δυσκολίες.
Μαθητές με αυτισμό, ΔΕΠ-Υ, νοητική υστέρηση ή άλλες εκπαιδευτικές ανάγκες χρειάζονται περισσότερο χρόνο, σταθερότητα, υποστήριξη και ένα ασφαλές μαθησιακό περιβάλλον προκειμένου να ενταχθούν ομαλά στην τάξη και στο σχολικό σύνολο.
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του Kalavrytanews.com, υπάρχουν περιπτώσεις τάξεων με αρκετούς μαθητές με γνωματεύσεις ΚΕ.Δ.Α.Σ.Υ. με τους δασκάλους που έρχονται κάθε χρονιά και αναλαμβάνουν τμήματα ένταξης να αποχωρούν ή να... εξαφανίζονται μετά από λίγους μήνες...
Οι αριθμοί αυτοί, δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται αποκομμένοι από την πραγματικότητα της σχολικής αίθουσας.
Δεν είναι απλώς αριθμοί. Είναι παιδιά, ανάγκες, ταυτότητες και ελπίδες.
Η συγκέντρωση μεγάλου αριθμού μαθητών σε ένα τμήμα, όταν παράλληλα υπάρχουν αυξημένες εκπαιδευτικές ανάγκες, μπορεί να καταστήσει ακόμη δυσκολότερο το έργο των εκπαιδευτικών και να περιορίσει τις δυνατότητες ουσιαστικής υποστήριξης όλων των παιδιών.
Οι συγκεκριμένες αλλαγές βρίσκουν απέναντί τους γονείς και εκπαιδευτικούς, οι οποίοι ζητούν την επανεξέταση των συμπτύξεων και των υποβιβασμών.
Το βασικό επιχείρημα είναι ότι οι αποφάσεις για τη λειτουργία των σχολικών τμημάτων δεν μπορούν να λαμβάνονται αποκλειστικά με αριθμητικά κριτήρια, χωρίς να συνυπολογίζονται οι πραγματικές συνθήκες που επικρατούν μέσα στις τάξεις.
Η σταθερότητα του μαθησιακού περιβάλλοντος, η ψυχολογική ασφάλεια των παιδιών και η δυνατότητα του εκπαιδευτικού να ασχολείται ουσιαστικά με κάθε μαθητή αποτελούν κρίσιμες παραμέτρους της εκπαιδευτικής διαδικασίας.
Παράλληλα, εκφράζονται φόβοι για επιβάρυνση του εκπαιδευτικού προσωπικού, κατάργηση οργανικών θέσεων, δυσκολίες στη λειτουργία των ολοήμερων τμημάτων και συνολική υποβάθμιση των παρεχόμενων υπηρεσιών εκπαίδευσης.
Το σχολείο της περιφέρειας δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται με λογιστική
Για μια περιοχή όπως τα Καλάβρυτα, όπου η δημογραφική συρρίκνωση και η αποδυνάμωση των υπηρεσιών αποτελούν ήδη σοβαρές προκλήσεις, κάθε υποβάθμιση της εκπαιδευτικής δομής έχει πολλαπλές συνέπειες.
Το σχολείο δεν είναι μόνο ένας χώρος διδασκαλίας. Είναι ζωντανό κύτταρο της τοπικής κοινωνίας και βασική προϋπόθεση για να παραμείνουν οι οικογένειες στον τόπο τους.
Γονείς, εκπαιδευτικοί, φορείς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και η τοπική κοινωνία καλούνται πλέον να πάρουν θέση και να ζητήσουν την επανεξέταση των αποφάσεων.
Γιατί η Παιδεία δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται αποκλειστικά με λογιστικά κριτήρια.
Πίσω από κάθε τμήμα υπάρχουν παιδιά. Και πίσω από κάθε σχολείο υπάρχει μια ολόκληρη τοπική κοινωνία.
Η διατήρηση ενός σταθερού, ασφαλούς και ποιοτικού μαθησιακού περιβάλλοντος δεν αποτελεί πολυτέλεια. Είναι υποχρέωση της Πολιτείας απέναντι στους μαθητές, στους γονείς και στους εκπαιδευτικούς.

Για το ΚΑΛΑΒΡΥΤΑ-NEWS
Νίκος Κυριαζής