Η πρώτη εκδήλωση μνήμης μετά την αναγνώριση της Λυκούριας ως Μαρτυρικής Κοινότητας

Ιδιαίτερη ιστορική και συμβολική σημασία αποκτά η φετινή εκδήλωση μνήμης για το Ολοκαύτωμα της Λυκούριας, καθώς είναι η πρώτη που πραγματοποιείται μετά την επίσημη αναγνώριση της Λυκούριας Καλαβρύτων ως Μαρτυρικής Κοινότητας της Ελλάδας.
Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί την Κυριακή 19 Ιουλίου 2026 στη Δημοτική Κοινότητα Λυκούριας και είναι αφιερωμένη στους ήρωες που εκτελέστηκαν από τις γερμανικές κατοχικές δυνάμεις στις 20 Ιουλίου 1944. Συνδιοργανώνεται από τον Δήμο Καλαβρύτων, τη Δημοτική Ενότητα Λυκούριας και τον Σύλλογο Λυκουριωτών.
Η φετινή τελετή έχει ξεχωριστή βαρύτητα, καθώς έρχεται έναν χρόνο μετά τη δημοσίευση του Προεδρικού Διατάγματος 71/2025 (ΦΕΚ 146/08.08.2025), με το οποίο η Λυκούρια εντάχθηκε και επίσημα στις Μαρτυρικές Κοινότητες της χώρας. Με την ιστορική αυτή απόφαση ολοκληρώθηκε ένας πολυετής αγώνας για την ηθική δικαίωση του χωριού και την επίσημη αναγνώριση της θυσίας των κατοίκων του κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής.
Η αναγνώριση αποτελεί επιστέγασμα προσπαθειών πολλών ετών. Καθοριστική υπήρξε η συμβολή του δικηγόρου παρ' Αρείω Πάγω, πρώην προέδρου της Κοινότητας Λυκούριας και επίτιμου προέδρου της Παγκαλαβρυτινής Ένωσης, Γεωργίου Κοσμά, ο οποίος αφιέρωσε δεκαετίες στην ανάδειξη της ιστορικής αλήθειας και στη διεκδίκηση της επίσημης αναγνώρισης της πυρπόλησης της Λυκούριας και της εκτέλεσης δώδεκα κατοίκων από τα γερμανικά στρατεύματα κατοχής.
Σημαντική υπήρξε επίσης η συμβολή του Δημάρχου Καλαβρύτων και Προέδρου του Δικτύου Μαρτυρικών Πόλεων και Χωριών Ελλάδας, Αθανασίου Παπαδόπουλου, ο οποίος στήριξε έμπρακτα την προσπάθεια μέχρι την τελική της δικαίωση.
Η πορεία προς την αναγνώριση δεν ήταν εύκολη. Το 1998 το σχετικό αίτημα απορρίφθηκε, καθώς το τότε νομοθετικό πλαίσιο απαιτούσε την ολοκληρωτική καταστροφή των κατοικιών. Ωστόσο, η διεκδίκηση δεν εγκαταλείφθηκε ποτέ. Το 2019 το Συμβούλιο της Λυκούριας έλαβε ομόφωνη απόφαση για την αναγραφή των ονομάτων των εκτελεσθέντων στο Μνημείο Πεσόντων, ενώ το 2020 το Δημοτικό Συμβούλιο Καλαβρύτων αποφάσισε την καθιέρωση της ετήσιας τελετής μνήμης υπό την αιγίδα του Δήμου, καθώς και την αναφορά της Λυκούριας στη «Μαύρη Βίβλο της Κατοχής», μέχρι την οριστική αναγνώριση ως Μαρτυρικής Κοινότητας.
Το πρόγραμμα της εκδήλωσης
Οι εκδηλώσεις θα ξεκινήσουν στις 09:30 π.μ. στον Ιερό Ναό Αγίου Γεωργίου Λυκούριας, όπου θα τελεστεί το ετήσιο μνημόσυνο των θυμάτων. Παράλληλα θα πραγματοποιηθεί επιμνημόσυνη δέηση υπέρ των απανταχού Λυκουριωτών.
Στις 10:00 π.μ., στο Μνημείο Θυμάτων, θα ακολουθήσουν:
Επιμνημόσυνη δέηση. Ομιλία του δικηγόρου παρ' Αρείω Πάγω Γεωργίου Κοσμά. Προσκλητήριο θυμάτων. Κατάθεση στεφάνων. Τήρηση ενός λεπτού σιγής. Ανάκρουση του Εθνικού Ύμνου.
Την πρόσκληση προς τους πολίτες απευθύνουν ο Δήμαρχος Καλαβρύτων Αθανάσιος Παπαδόπουλος, ο Πρόεδρος της Δημοτικής Κοινότητας Λυκούριας Ιωάννης Ροδάκης και ο Πρόεδρος του Συλλόγου Λυκουριωτών Σωκράτης Μούσιος, καλώντας όλους να τιμήσουν με την παρουσία τους τη μνήμη των θυμάτων.
Η φετινή επέτειος αποτελεί ορόσημο για τη Λυκούρια. Για πρώτη φορά η τελετή μνήμης πραγματοποιείται με το χωριό να έχει αποκτήσει και επίσημα την ιδιότητα της Μαρτυρικής Κοινότητας, μια αναγνώριση που διαφυλάσσει τη συλλογική μνήμη, αποδίδει τον οφειλόμενο φόρο τιμής στους εκτελεσθέντες και μεταφέρει στις νεότερες γενιές το ιστορικό χρέος της διατήρησης της μνήμης και της ιστορικής αλήθειας.