Με την παρουσία του Δημάρχου Καλαβρύτων Αθανασίου Παπαδόπουλου, εκπροσώπων φορέων και πλήθους πολιτών τιμήθηκε η μνήμη των δώδεκα εκτελεσθέντων του Ολοκαυτώματος της 20ής Ιουλίου 1944. Ιδιαίτερη βαρύτητα απέκτησε η φετινή επέτειος, καθώς πραγματοποιήθηκε για πρώτη φορά μετά την επίσημη αναγνώριση της Λυκούριας ως Μαρτυρικής Κοινότητας της Ελλάδας.


  • ρεπορτάζ Νίκος Κυριαζής - Δημοσιογράφος
Σε κλίμα βαθιάς συγκίνησης και ιστορικής ευθύνης πραγματοποιήθηκε την Κυριακή 19 Ιουλίου 2026 στη Λυκούρια Καλαβρύτων η εκδήλωση μνήμης για το Ολοκαύτωμα του χωριού, αφιερωμένη στους δώδεκα κατοίκους που εκτελέστηκαν από τα γερμανικά στρατεύματα κατοχής στις 20 Ιουλίου 1944.
Η φετινή τελετή αποτέλεσε ιστορικό ορόσημο, καθώς ήταν η πρώτη που πραγματοποιήθηκε μετά την επίσημη αναγνώριση της Λυκούριας ως Μαρτυρικής Κοινότητας της Ελλάδας, με το Προεδρικό Διάταγμα 71/2025 (ΦΕΚ 146/08.08.2025), επισφραγίζοντας έναν πολυετή αγώνα για την ηθική δικαίωση του χωριού και των θυμάτων του.
Την εκδήλωση συνδιοργάνωσαν ο Δήμος Καλαβρύτων, η Δημοτική Κοινότητα Λυκούριας και ο Σύλλογος Λυκουριωτών.
Παρουσία εκπροσώπων της τοπικής κοινωνίας και των αρχών
Στις εκδηλώσεις παρέστησαν ο Δήμαρχος Καλαβρύτων και Πρόεδρος του Δικτύου Μαρτυρικών Πόλεων και Χωριών Ελλάδας Αθανάσιος Παπαδόπουλος, η Δημοτική Κοινότητα Λυκούριας, ο Αντιδήμαρχος κ. Μηλιτσόπουλος, ο Δημοτικός Σύμβουλος κ. Δουκλιάς, ο Πρόεδρος του Συλλόγου Λυκουριωτών κ. Μούσιος, εκπρόσωποι συλλόγων και φορέων, καθώς και πλήθος κατοίκων και επισκεπτών, οι οποίοι απέτισαν φόρο τιμής στα θύματα της ναζιστικής κατοχής.
Το πρόγραμμα ξεκίνησε στον Ιερό Ναό Αγίου Γεωργίου Λυκούριας με την τέλεση του ετήσιου μνημοσύνου των θυμάτων και επιμνημόσυνης δέησης υπέρ των απανταχού Λυκουριωτών.
Στη συνέχεια, στο Μνημείο Θυμάτων πραγματοποιήθηκαν η επιμνημόσυνη δέηση, το προσκλητήριο των θυμάτων, η κατάθεση στεφάνων, η τήρηση ενός λεπτού σιγής και η ανάκρουση του Εθνικού Ύμνου.
Κεντρικός ομιλητής της τελετής ήταν ο Δήμαρχος Καλαβρύτων κ. Αθανάσιος Παπαδόπουλος
Η ιστορική σημασία της αναγνώρισης
Η αναγνώριση της Λυκούριας ως Μαρτυρικής Κοινότητας αποτελεί επιστέγασμα προσπαθειών πολλών δεκαετιών.
Καθοριστική υπήρξε η συμβολή του Γεωργίου Κοσμά, ο οποίος αφιέρωσε μεγάλο μέρος της επιστημονικής και κοινωνικής του δράσης στην ανάδειξη της ιστορικής αλήθειας, τεκμηριώνοντας την πυρπόληση του χωριού και την εκτέλεση των κατοίκων του από τις γερμανικές κατοχικές δυνάμεις και διεκδικώντας αδιάκοπα την επίσημη αναγνώριση της θυσίας της Λυκούριας.
Σημαντική υπήρξε επίσης η συμβολή του Δημάρχου Καλαβρύτων Αθανασίου Παπαδόπουλου, ο οποίος στήριξε σταθερά τη διαδικασία μέχρι την τελική έκδοση του σχετικού Προεδρικού Διατάγματος.
Το μήνυμα του Δημάρχου Καλαβρύτων
Κεντρικό μήνυμα της εκδήλωσης αποτέλεσε η ομιλία του Δημάρχου Καλαβρύτων Αθανασίου Παπαδόπουλου, ο οποίος χαρακτήρισε τη σημερινή ημέρα ως ημέρα ιστορικής δικαίωσης αλλά και ευθύνης απέναντι στη συλλογική μνήμη.
Όπως τόνισε, η γη των Καλαβρύτων αποτελεί έναν από τους πλέον μαρτυρικούς τόπους της Ελλάδας, έχοντας βιώσει τη ναζιστική θηριωδία στο Ολοκαύτωμα των Καλαβρύτων, στην Κλειτορία και σε δεκάδες ακόμη χωριά της περιοχής.
«Στεκόμαστε σήμερα εδώ όχι μόνο για να θυμηθούμε εκείνα τα τραγικά γεγονότα, αλλά και για να υποδεχθούμε μια ιστορική δικαίωση που άργησε δεκαετίες. Η αναγνώριση της Λυκούριας ως Μαρτυρικό Χωριό αποτελεί μια κορυφαία πράξη τιμής προς τους ανθρώπους που θυσιάστηκαν, αλλά και μια επίσημη αποκατάσταση της ιστορικής αλήθειας», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Τα δώδεκα θύματα του Ολοκαυτώματος
Ο Δήμαρχος αναφέρθηκε στα τραγικά γεγονότα της 20ής Ιουλίου 1944, όταν οι γερμανικές κατοχικές δυνάμεις λεηλάτησαν και πυρπόλησαν σχεδόν ολοκληρωτικά τη Λυκούρια, εκτελώντας δώδεκα αθώους κατοίκους.
Με ιδιαίτερη συγκίνηση μνημόνευσε τα ονόματα των θυμάτων:
Αναστάσιο Ηλιόπουλο, Γεώργιο Μπράβο, Γεώργιο Χρυσανθακόπουλο, Δημήτριο Μπουγιούκο, Μιχαήλ Σβίγγο, Παρασκευή Καρατζά, Παύλο Μπράβο, Πολίτα Παπαϊωάννου, Ρόδη Ρόδη, Σπήλιο Γαλάνη, Σπυρίδωνα Μακρή και Σωτήριο Μαγκλάρα.
«Τα ονόματά τους αποτελούν πλέον κομμάτι της ιστορίας αυτού του τόπου. Δεν είναι απλώς μια λίστα θυμάτων. Είναι άνθρωποι που είχαν οικογένειες, παιδιά και μια ζωή που διακόπηκε βίαια από τη ναζιστική θηριωδία», υπογράμμισε.
Αναγνώριση στους ανθρώπους που κράτησαν ζωντανή τη μνήμη
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο Δήμαρχος στον Γεώργιο Κοσμά, επισημαίνοντας ότι με συνέπεια, επιστημονική τεκμηρίωση και πολυετή αγώνα συνέβαλε καθοριστικά στην ανάδειξη της ιστορικής αλήθειας και στην τελική δικαίωση της Λυκούριας.
Παράλληλα, αναγνώρισε τη συμβολή του Δήμου Καλαβρύτων, της Δημοτικής Κοινότητας Λυκούριας, του Συλλόγου Λυκουριωτών και όλων όσοι διαχρονικά εργάστηκαν ώστε να διατηρηθεί άσβεστη η μνήμη του Ολοκαυτώματος και να επιτευχθεί η επίσημη αναγνώριση.
Μήνυμα μνήμης και ευθύνης
Ολοκληρώνοντας την ομιλία του, ο Αθανάσιος Παπαδόπουλος υπογράμμισε ότι η σημερινή ημέρα δεν αποτελεί ημέρα πανηγυρισμού αλλά ημέρα μνήμης, ευθύνης και ιστορικής συνείδησης.
Όπως σημείωσε, η Λυκούρια παίρνει πλέον τη θέση που της ανήκει δίπλα στα Καλάβρυτα, την Κλειτορία, το Δίστομο, τα Ανώγεια, το Κομμένο και όλους τους μαρτυρικούς τόπους της χώρας, όχι ως προνόμιο αλλά ως δικαίωση της ιστορικής αλήθειας.
Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε μέσα σε ιδιαίτερα συγκινησιακό κλίμα, με όλους τους παρευρισκόμενους να αποτίουν φόρο τιμής στους δώδεκα εκτελεσθέντες Λυκουριώτες και σε όλα τα θύματα της ναζιστικής κατοχής, ανανεώνοντας την κοινή δέσμευση ότι η ιστορική μνήμη θα παραμείνει ζωντανή και θα μεταδοθεί στις επόμενες γενιές ως πολύτιμη παρακαταθήκη ελευθερίας, αξιοπρέπειας και δημοκρατίας.