ΑΑΔΕ: Νέοι κανόνες για τη μεταφορά αγροτικών προϊόντων – Τι αλλάζει για λαϊκές αγορές και ελαιοτριβεία

Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) προχώρησε σε νέες διευκρινίσεις σχετικά με τη διακίνηση αγροτικών προϊόντων προς τις λαϊκές αγορές και τα ελαιοτριβεία, καθορίζοντας με σαφήνεια ποιος εκδίδει τα παραστατικά, πότε επιτρέπεται η χειρόγραφη έκδοσή τους και πώς αντιμετωπίζεται η επιστροφή των αδιάθετων προϊόντων.
Οι αλλαγές αφορούν κυρίως τους παραγωγούς που διαθέτουν τα προϊόντα τους στις λαϊκές αγορές, αλλά και τους ελαιοπαραγωγούς που μεταφέρουν τον ελαιόκαρπο στα ελαιοτριβεία, καθώς από τις 12 Οκτωβρίου 2026 τίθεται σε υποχρεωτική εφαρμογή η δεύτερη φάση της ψηφιακής παρακολούθησης της διακίνησης αποθεμάτων μέσω του myDATA.
Η δεύτερη φάση αφορά τις διαδικασίες φόρτωσης, μεταφόρτωσης και παραλαβής των προϊόντων. Μέχρι τότε, η διαβίβαση των συγκεκριμένων δεδομένων παραμένει προαιρετική, ενώ η πρώτη φάση, που αφορά την έκδοση και διαβίβαση των παραστατικών, εφαρμόζεται ήδη υποχρεωτικά από την 1η Δεκεμβρίου 2025.
Τι ισχύει για τις λαϊκές αγορές
Οι παραγωγοί που μεταφέρουν τα προϊόντα τους από την αγροτική εκμετάλλευση ή την έδρα τους προς τις λαϊκές αγορές οφείλουν να εκδίδουν Συγκεντρωτικό Δελτίο Αποστολής.

Έως τις 11 Οκτωβρίου 2026 το δελτίο μπορεί να εκδίδεται χειρόγραφα.
Από τις 12 Οκτωβρίου 2026 η έκδοσή του θα γίνεται αποκλειστικά ψηφιακά.

Για τα προϊόντα που δεν θα πωληθούν, δεν απαιτείται νέο παραστατικό κατά την επιστροφή τους. Η μεταφορά καλύπτεται από το ίδιο Συγκεντρωτικό Δελτίο Αποστολής, χωρίς να χρειάζεται προηγουμένως να ενημερωθεί με τις ποσότητες που πωλήθηκαν.
Με την επιστροφή των προϊόντων στην εγκατάσταση του παραγωγού εκδίδεται Δελτίο Ποσοτικής Παραλαβής, στο οποίο καταγράφεται η ποσότητα που επέστρεψε.
Συμμετοχή σε περισσότερες από μία λαϊκές
Όταν ένας παραγωγός συμμετέχει διαδοχικά σε δύο ή περισσότερες λαϊκές αγορές χωρίς να επιστρέφει στην έδρα του, αρκεί ένα μόνο Συγκεντρωτικό Δελτίο Αποστολής, στο οποίο πρέπει να αναφέρονται εξαρχής όλες οι αγορές που θα επισκεφθεί.
Μετά την ολοκλήρωση της διαδρομής, για τα αδιάθετα προϊόντα εκδίδεται Δελτίο Ποσοτικής Παραλαβής κατά την επιστροφή.
Αντίστοιχη δυνατότητα παρέχεται και στους επαγγελματίες πωλητές αγροτικών προϊόντων, εφόσον στο ψηφιακό παραστατικό αγοράς αναγράφονται όλες οι υπαίθριες αγορές στις οποίες θα συμμετάσχουν.
Παράλληλα, οι πωλητές βιομηχανικών ή βιοτεχνικών ειδών που διαθέτουν και κατάστημα απαλλάσσονται από την έκδοση ψηφιακού παραστατικού διακίνησης, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Τι αλλάζει για τους ελαιοπαραγωγούς
Για τους ελαιοπαραγωγούς του κανονικού καθεστώτος ΦΠΑ με κύκλο εργασιών έως 200.000 ευρώ το φορολογικό έτος 2022, εξακολουθεί να ισχύει μεταβατική απαλλαγή από την έκδοση ψηφιακού δελτίου αποστολής έως τις 11 Οκτωβρίου 2026.
Βασική προϋπόθεση είναι το ελαιοτριβείο να εκδίδει κατά την παραλαβή του ελαιοκάρπου Δελτίο Ποσοτικής Παραλαβής.
Από τις 12 Οκτωβρίου 2026 και οι συγκεκριμένοι παραγωγοί εντάσσονται υποχρεωτικά στο νέο ψηφιακό σύστημα.
Η ΑΑΔΕ προβλέπει επίσης ότι το παραστατικό διακίνησης μπορεί να εκδίδεται από τον αντισυμβαλλόμενο (έμπορο, συνεταιρισμό ή ελαιοτριβείο), πριν από την έναρξη της μεταφοράς, με την ένδειξη «Αντίστροφη Διακίνηση», ακόμη και όταν η μεταφορά πραγματοποιείται με όχημα του ίδιου του παραγωγού.
Οι αγρότες του ειδικού καθεστώτος ΦΠΑ
Οι αγρότες του ειδικού καθεστώτος ΦΠΑ εξακολουθούν να εξαιρούνται από την υποχρέωση έκδοσης ψηφιακού δελτίου αποστολής όταν μεταφέρουν οι ίδιοι τα προϊόντα τους.
Στην περίπτωση αυτή, ο έμπορος ή ο αγροτικός συνεταιρισμός εκδίδει Δελτίο Ποσοτικής Παραλαβής κατά την παραλαβή των προϊόντων.
Εάν η παραλαβή πραγματοποιείται απευθείας στην αγροτική εκμετάλλευση, η επιχείρηση μπορεί να εκδώσει ψηφιακό δελτίο αποστολής με την ένδειξη «Αντίστροφη Διακίνηση».
Εξαίρεση για μικρές αποστάσεις
Δεν απαιτείται ψηφιακό παραστατικό για μεταφορές αγροτικών προϊόντων μεταξύ χωραφιών, στάβλων, αποθηκών και άλλων εγκαταστάσεων του ίδιου παραγωγού όταν η απόσταση δεν υπερβαίνει τα 10 χιλιόμετρα, ακόμη και αν οι χώροι αυτοί δεν έχουν δηλωθεί στο Φορολογικό Μητρώο.
Τι γίνεται σε περίπτωση διακοπής σύνδεσης
Σε περίπτωση διακοπής ηλεκτροδότησης ή αδυναμίας σύνδεσης στο διαδίκτυο, η μεταφορά μπορεί να πραγματοποιηθεί κανονικά.
Το παραστατικό εκδίδεται με ειδική ένδειξη απώλειας σύνδεσης και διαβιβάζεται στο myDATA μόλις αποκατασταθεί η πρόσβαση. Όταν δεν είναι δυνατή η χρήση της εφαρμογής myDATAapp εκτός εγκατάστασης, επιτρέπεται η χρήση χειρόγραφου δελτίου αποστολής.