Έκθεση, επιστημονική ημερίδα και τιμητική βράβευση ανέδειξαν τη διαχρονική αξία της λαϊκής αυτής τέχνης - Σημαντική η παρουσία ερευνητών, καλλιτεχνών και της νέας γενιάς των Καλαβρυτινών



Ένα σημαντικό πολιτιστικό διήμερο αφιερωμένο στο ελληνικό θέατρο σκιών και τον Καραγκιόζη πραγματοποιήθηκε στα Καλάβρυτα το Σάββατο 18 και την Κυριακή 19 Ιουλίου 2026, στο πλαίσιο του προγράμματος «Πολιτιστικό Καλοκαίρι 2026» του Δήμου Καλαβρύτων.
Οι εκδηλώσεις ανέδειξαν τη μεγάλη πολιτιστική αξία του Καραγκιόζη ως στοιχείου της ελληνικής άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς, φωτίζοντας την ιστορική του πορεία, τη σχέση του με την κοινωνία των Καλαβρύτων, αλλά και τις δυνατότητες συνέχισης και αξιοποίησής του στη σύγχρονη εποχή.
Εγκαίνια της έκθεσης «100 χρόνια Καραγκιόζης. Από τις Μάντρες στο Μουσείο»
Το Σάββατο 18 Ιουλίου πραγματοποιήθηκαν, σε ιδιαίτερα θερμό και εορταστικό κλίμα, τα εγκαίνια της περιοδικής έκθεσης «100 χρόνια Καραγκιόζης. Από τις Μάντρες στο Μουσείο», στο Πέτρινο Κτήριο της Πλατείας Πετμεζαίων.
Η έκθεση συνδιοργανώνεται από το Μουσείο Νεότερου Ελληνικού Πολιτισμού και το Πανελλήνιο Σωματείο Θεάτρου Σκιών, τιμώντας τη συμπλήρωση ενός αιώνα από την ίδρυση του Σωματείου και παρουσιάζοντας τη διαδρομή του ελληνικού θεάτρου σκιών από τους υπαίθριους χώρους των παλαιότερων εποχών έως τη σύγχρονη μουσειακή παρουσία του.
Στην τελετή των εγκαινίων παρέστησαν ο Δήμαρχος Καλαβρύτων Θανάσης Παπαδόπουλος και η Γενική Γραμματέας Πολιτισμού, διακεκριμένη διδάκτωρ αρχαιολόγος Ολυμπία Βικάτου.
Η ημερίδα «Το Ελληνικό Θέατρο Σκιών στα Καλάβρυτα. Πρόσωπα, χώροι, επιδράσεις»
Την Κυριακή 19 Ιουλίου πραγματοποιήθηκε στο ίδιο χώρο η ημερίδα με τίτλο «Το Ελληνικό Θέατρο Σκιών στα Καλάβρυτα. Πρόσωπα, χώροι, επιδράσεις», που διοργάνωσαν ο Δήμος Καλαβρύτων και το Πανελλήνιο Σωματείο Θεάτρου Σκιών.
Η αίθουσα του Πέτρινου Κτηρίου ήταν κατάμεστη από το κοινό, εκπροσώπους της αυτοδιοίκησης, ανθρώπους του πολιτισμού, ερευνητές, καλλιτέχνες και φίλους του Καραγκιόζη, οι οποίοι παρακολούθησαν με ιδιαίτερο ενδιαφέρον τις εισηγήσεις και τη συζήτηση που ακολούθησε.
Τον συντονισμό των εργασιών είχε ο δημοσιογράφος Νίκος Κυριαζής, ο οποίος τόνισε ότι ο Καραγκιόζης αποτελεί κάτι πολύ περισσότερο από ένα λαϊκό θέαμα: είναι φορέας μνήμης, κοινωνικής σάτιρας, ιστορικής αφήγησης και έκφρασης της ελληνικής κοινωνίας.
Χαιρετισμό απηύθυνε ο Δήμαρχος Καλαβρύτων Θανάσης Παπαδόπουλος, ο οποίος τόνισε ότι "το Θέατρο Σκιών παραμένει ζωντανό ακμαίο και διαχρονικό και εξακολουθεί να διατηρεί ανέγγιχτες την ικανότητα και την προσαρμοστικότητα του στο να μεταδίδει τα μηνύματα και τις ανησυχίες της κάθε εποχής και της κάθε μικρής ή μεγάλης κοινωνίας, να χαρίζει γέλιο αλλά και να διδάσκει ήθος". Χαιρετισμούς επίσης απηύθυναν  ο Αντιπεριφερειάρχης Αχαΐας Ανδρέας Φίλιας και πρόεδρος του Πανελληνίου Σωματείου Θεάτρου Σκιών Αντώνης Παντιώρας.
Οι εισηγήσεις της ημερίδας
Οι εργασίες χωρίστηκαν σε δύο θεματικές ενότητες.
Στην πρώτη ενότητα, με θέμα «Τα Καλάβρυτα και το θέατρο σκιών του Καραγκιόζη», παρουσιάστηκαν οι ιστορικές, κοινωνικές και πολιτιστικές συνθήκες μέσα στις οποίες αναπτύχθηκε το θέατρο σκιών στην περιοχή.
Εισηγήσεις παρουσίασαν: η Πατρούλα Χαρακτηνιώτη, φιλόλογος στο Γυμνάσιο Καλαβρύτων και μέλος του Συλλόγου Θυμάτων Καλαβρυτινού Ολοκαυτώματος, με θέμα την κοινωνικοοικονομική ταυτότητα των Καλαβρύτων και τις ιστορικές διαδρομές του 20ού αιώνα, η Δρ. Ανθή Χοτζάκογλου, εντεταλμένη διδάσκουσα του Τμήματος Θεατρικών Σπουδών του ΕΚΠΑ, η οποία ανέπτυξε το θέμα του προφορικού πολιτισμού και του Λάμπρου Καραδήμα στο θέατρο σκιών της Πελοποννήσου, ο Δρ. Σπύρος Τούλιος, Δρ. Θεατρικών Σπουδών και διπλωματούχος Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Πατρών, ο οποίος παρουσίασε τη θέση του Μοριά της Ελληνικής Επανάστασης στο δραματολόγιο του Καραγκιόζη, η Δρ. Μαρίνα Καψαμπέλη, ερευνήτρια του Ελληνικού Θεάτρου Σκιών και επιστημονικά υπεύθυνη της ημερίδας, η οποία μίλησε για την παρουσία του θεάματος του Καραγκιόζη στα Καλάβρυτα μέσα από αφηγήσεις και δημοσιεύσεις.
Η δεύτερη ενότητα, με θέμα «Η αξιοποίηση του Καραγκιόζη και της λαϊκής πολιτιστικής κληρονομιάς στον 21ο αιώνα», επικεντρώθηκε στο παρόν και το μέλλον της τέχνης του θεάτρου σκιών.
Στην ενότητα αυτή μίλησαν: ο Νικόλας Τζιβελέκης, θεατρολόγος και καραγκιοζοπαίχτης,
ο Δημήτρης Παναγιωτάκος, ιστορικός και ερευνητής του Θεάτρου Σκιών, οι οποίοι παρουσίασαν τις προκλήσεις και τις προοπτικές του Πανελληνίου Σωματείου Θεάτρου Σκιών στον 21ο αιώνα, ο π. Κωνσταντίνος Μητρόπουλος, Γενικός Αρχιερατικός Επίτροπος Καλαβρύτων, με μια φιλοσοφικοθεολογική προσέγγιση στη σχέση «σκιάς και φωτός»,
η Ελένη Σκέντζου, αρχαιολόγος και μεταπτυχιακή φοιτήτρια στη Διοίκηση Πολιτιστικών Μονάδων του ΕΑΠ, η Κωνσταντίνα Παναγοπούλου, τεταρτοετής φοιτήτρια Δημόσιας Διοίκησης του Παντείου Πανεπιστημίου, ο Αναστάσης Παπασταθόπουλος, καθηγητής Βυζαντινής Μουσικής.
Ιδιαίτερη εντύπωση προκάλεσε η παρουσία των τριών νέων Καλαβρυτινών, της Ελένης Σκέντζου, της Κωνσταντίνας Παναγοπούλου και του Αναστάση Παπασταθόπουλου, οι οποίοι απέδειξαν ότι η νέα γενιά μπορεί να συνομιλεί ουσιαστικά με την παράδοση. Με λόγο ώριμο, τεκμηριωμένο και ουσιαστικό, κατέθεσαν τη δική τους οπτική για τη σημασία της πολιτιστικής κληρονομιάς και τη θέση της στη σύγχρονη κοινωνία.
Συγκινητική η βράβευση του Δημήτρη Αντωνίου
Ξεχωριστή στιγμή της ημερίδας αποτέλεσε η απονομή του Επαίνου του Πανελληνίου Σωματείου Θεάτρου Σκιών στον νεαρό καραγκιοζοπαίχτη των Καλαβρύτων Δημήτρη Αντωνίου.
Τον έπαινο προλόγισε η συγγραφέας Ευτυχία Παπαναγιώτου, η οποία μίλησε με ιδιαίτερη συγκίνηση για την προσπάθεια του νεαρού καλλιτέχνη και για τη σημασία της παρουσίας ανθρώπων που συνεχίζουν μια τόσο σημαντική λαϊκή παράδοση.
Η βράβευση συγκίνησε το κοινό και ανέδειξε το αισιόδοξο μήνυμα της διοργάνωσης: ότι ο Καραγκιόζης δεν ανήκει μόνο στο παρελθόν, αλλά έχει θέση στο παρόν και στο μέλλον, μέσα από τους ανθρώπους που τον αγαπούν και τον υπηρετούν.
Το διήμερο πολιτιστικών δράσεων στα Καλάβρυτα αποτέλεσε μια σημαντική συνάντηση μνήμης, έρευνας και δημιουργίας, επιβεβαιώνοντας ότι το ελληνικό θέατρο σκιών παραμένει μια ζωντανή μορφή τέχνης, άρρηκτα δεμένη με την ιστορία, την κοινωνία και την πολιτιστική ταυτότητα του τόπου.
[no_Sidebar]