Οδοντωτός: Στο επίκεντρο μεταφοράς ευθυνών - Η απάντηση Παπαδόπουλου στην επιστολή ΟΣΕ

ρεπορτάζ Νίκος Κυριαζής

Σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη καμπή για το μέλλον του ιστορικού Οδοντωτού Σιδηροδρόμου Διακοπτού - Καλαβρύτων, η υπόθεση της αναστολής των δρομολογίων αποκτά πλέον σαφή πολιτικά και θεσμικά χαρακτηριστικά, με το βάρος της ευθύνης να φαίνεται πως επιχειρείται να μεταφερθεί στην Τοπική Αυτοδιοίκηση και κυρίως στον Δήμαρχο Καλαβρύτων Θανάση Παπαδόπουλο.
Το τελευταίο διάστημα, και ενώ οι τοπικές κοινωνίες βρίσκονται σε διαρκή κινητοποίηση, το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών και ο ΟΣΕ επανέρχονται στο τραπέζι της επαναλειτουργίας του Οδοντωτού, αναζητώντας, όπως όλα δείχνουν, μια προσωρινή θερινή λύση, πριν ακόμη ολοκληρωθούν οι απαιτούμενες γεωτεχνικές και επιστημονικές μελέτες.
Σύμφωνα με ρεπορτάζ του Kalavrytanews.com, ο διευθύνων σύμβουλος του ΟΣΕ Χρήστος Παληός απέστειλε επιστολή προς τον Δήμο Καλαβρύτων ζητώντας τρεις συγκεκριμένες διαβεβαιώσεις: τεχνική αποτύπωση της κατάστασης στο φαράγγι, επιβεβαίωση ότι κατά τους τελευταίους μήνες δεν έχουν σημειωθεί σοβαρά περιστατικά καταπτώσεων και βεβαίωση ότι κατά τη θερινή περίοδο δεν παρατηρούνται έντονα κατολισθητικά ή γεωδυναμικά φαινόμενα.

Η απάντηση του Δημάρχου Καλαβρύτων είναι απολύτως σαφής, τεκμηριωμένη και θεσμικά προσεκτική.
Ο Θανάσης Παπαδόπουλος ξεκαθαρίζει ότι ο Δήμος δεν μπορεί να πιστοποιήσει ζητήματα γεωτεχνικής ασφάλειας μιας σιδηροδρομικής γραμμής, καθώς η πλήρης ευθύνη αξιολόγησης, παρακολούθησης, συντήρησης και ασφαλούς λειτουργίας ανήκει αποκλειστικά στον ίδιο τον διαχειριστή της γραμμής και στις αρμόδιες κρατικές υπηρεσίες.
Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει στην επιστολή του:
«Ο Δήμος αδυνατεί να πιστοποιήσει ζητήματα γεωτεχνικής ασφάλειας σιδηροδρομικής γραμμής, για τα οποία την πλήρη ευθύνη αξιολόγησης, παρακολούθησης, συντήρησης και ασφαλούς λειτουργίας έχει ο ίδιος ο Διαχειριστής και οι καθ’ ύλην αρμόδιες κρατικές υπηρεσίες».
Παράλληλα, επισημαίνει ότι για ζητήματα κατολισθητικών φαινομένων ο Δήμος συμβουλεύεται τον ΕΑΓΜΕ, ο οποίος διαθέτει την αναγκαία επιστημονική τεχνογνωσία.
Ο Δήμαρχος παραπέμπει επίσης σε ήδη υπάρχουσα Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων του 2021 για τη λειτουργία της γραμμής Διακοπτού – Καλαβρύτων, η οποία είχε εκπονηθεί στο πλαίσιο της σχεδιαζόμενης επέκτασης προς την Αγία Λαύρα. Με τον τρόπο αυτό αναδεικνύει ότι οι αρμόδιοι φορείς διέθεταν εδώ και χρόνια δεδομένα και τεχνικές αποτυπώσεις της περιοχής, γεγονός που εντείνει τα ερωτήματα για τις καθυστερήσεις και τις αδράνειες που ακολούθησαν.
Ιδιαίτερη σημασία έχει το γεγονός ότι ο κ. Παπαδόπουλος απαντά στη βεβαίωση που ζητεί ο ΟΣΕ για τον περιορισμό των κατολισθητικών φαινομένων κατά τους θερινούς μήνες, τονίζοντας ότι ο Δήμος «αναφέρει και δεν βεβαιώνει» τον περιορισμό των φαινομένων λόγω καιρικών συνθηκών.
Παρόλα αυτά, ξεκαθαρίζει ότι ο Δήμος Καλαβρύτων όχι μόνο δεν αρνείται να συμβάλει στην επαναλειτουργία του Οδοντωτού, αλλά είναι έτοιμος να υπογράψει κάθε βεβαίωση πραγματικών περιστατικών που εμπίπτει στις αρμοδιότητές του.
Με ιδιαίτερο πολιτικό βάρος, επικαλείται την εμπειρία των 130 ετών λειτουργίας του Οδοντωτού Σιδηροδρόμου Διακοπτού - Καλαβρύτων, υπογραμμίζοντας πως η τοπική κοινωνία γνωρίζει καλύτερα από τον καθένα τη σημασία και τη λειτουργία της γραμμής.
Ωστόσο, το πιο κρίσιμο σημείο της επιστολής και ίσως το πλέον αποκαλυπτικό για όλη την υπόθεση, είναι το σαφές ερώτημα που απευθύνει προς τον ΟΣΕ και το Υπουργείο:
«Παρακαλώ όπως μας κοινοποιηθεί η απόφαση με την οποία οδηγήθηκε η σιδηροδρομική γραμμή Διακοπτού - Καλαβρύτων σε αναστολή των δρομολογίων της καθώς και το σκεπτικό αυτής».
Πρόκειται για ένα ερώτημα με ιδιαίτερη θεσμική και πολιτική βαρύτητα, το οποίο μέχρι σήμερα παραμένει ουσιαστικά αναπάντητο.
Διότι, ενώ εδώ και μήνες η τοπική κοινωνία, οι επαγγελματίες, οι φορείς και οι αυτοδιοικητικές αρχές βιώνουν τις σοβαρές οικονομικές και κοινωνικές συνέπειες της διακοπής λειτουργίας του Οδοντωτού, ουδέποτε παρουσιάστηκε δημόσια και με πληρότητα η επίσημη απόφαση αναστολής ούτε το ακριβές τεχνικό, επιχειρησιακό ή επιστημονικό σκεπτικό πάνω στο οποίο αυτή στηρίχθηκε.
Αυτό ακριβώς το κενό επιχειρεί να αναδείξει ο Δήμαρχος Καλαβρύτων κ. Παπαδόπουλος, ότι πριν ζητηθούν πολιτικές βεβαιώσεις από την Τοπική Αυτοδιοίκηση, οφείλουν πρώτα οι αρμόδιοι φορείς να παρουσιάσουν με απόλυτη διαφάνεια τα δεδομένα, τις αξιολογήσεις, τις εισηγήσεις και τις αποφάσεις που οδήγησαν στο «πάγωμα» των δρομολογίων.
Το ζήτημα αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα αν συνυπολογιστεί ότι η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας και προσωπικά ο Περιφερειάρχης Νεκτάριος Φαρμάκης έχουν ήδη δεσμευτεί στη χρηματοδότηση των απαιτούμενων μελετών μέσω του ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας, αναλαμβάνοντας πρωτοβουλίες που, σύμφωνα με τοπικούς παράγοντες, θα έπρεπε να είχαν ενεργοποιηθεί πολύ νωρίτερα από την κεντρική διοίκηση.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινείται και το Επιμελητήριο Αχαΐας, το οποίο μέσα από συνεχείς τεκμηριωμένες παρεμβάσεις προς την κυβέρνηση και το Μέγαρο Μαξίμου έχει αναδείξει τις δραματικές επιπτώσεις του πολύμηνου «λουκέτου» στην τοπική οικονομία, στον τουρισμό, στην εστίαση και στο εμπόριο.
Οι κινητοποιήσεις κατοίκων, οι συμβολικοί αποκλεισμοί στην Πούντα και οι κοινές παρεμβάσεις των δημάρχων Καλαβρύτων και Αιγιαλείας, η επιστολή Παπαδόπουλου στον Πρωθυπουργό και οι επιστολές στους αρχηγούς των πολιτικών κομάτων, αποτυπώνουν πλέον μια ευρύτερη κοινωνική απαίτηση, να υπάρξουν καθαρές απαντήσεις, πλήρης διαφάνεια και ουσιαστικός σχεδιασμός για την ασφαλή επαναλειτουργία του ιστορικού Οδοντωτού.
Γιατί, όπως επισημαίνουν πλέον ανοιχτά τοπικοί φορείς, είναι θέμα ζωτικής σημασίας οχι μόνο για τα Καλάβρυτα, αλλά για την Αχαΐα και την Δυτική Ελλάδα η επαναλειτουργία του Οδοντωτού και το ερώτημα που παραμένει είναι ποιος αποφάσισε την αναστολή λειτουργίας του, με ποια τεκμηρίωση και γιατί αυτή η απόφαση δεν έχει παρουσιαστεί δημόσια με σαφήνεια μέχρι σήμερα.
Παραμένει, βεβαίως, ανοιχτό και το ερώτημα του χρονοδιαγράμματος επανεκκίνησης. Σύμφωνα με επιβεβαιωμένες πληροφορίες του kalavrytanews.com, οι συρμοί, από την επομένη κιόλας του κλεισίματος της γραμμής, εντάχθηκαν σε πρόγραμμα ολικής συντήρησης, το οποίο έχει πλέον ολοκληρωθεί στο μεγαλύτερο μέρος του.
Το κρίσιμο ερώτημα πλέον είναι εάν έχουν συντηρηθεί και οι γραμμές - αρμοδιότητας ΟΣΕ. Διότι, όσο οι συρμοί εμφανίζονται έτοιμοι να επιστρέψουν στις ράγες, παραμένει άγνωστο αν η υποδομή έχει λάβει τις απαραίτητες παρεμβάσεις ώστε η επανεκκίνηση να γίνει με όρους πλήρους ασφάλειας. Αυτό είναι και το σημείο που εξακολουθεί, δύο μήνες μετά, να παραμένει αναπάντητο.