Παράθυρο για την επαναλειτουργία του Οδοντωτού σιδηροδρόμου ανοίγει το σχέδιο που παρουσίασαν από κοινού το Υπουργείο Μεταφορών και η Περιφέ...
Παράθυρο για την επαναλειτουργία του Οδοντωτού σιδηροδρόμου ανοίγει το σχέδιο που παρουσίασαν από κοινού το Υπουργείο Μεταφορών και η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας, σε ευρεία σύσκεψη με τη συμμετοχή δημάρχων, βουλευτών, εκπροσώπων του Επιμελητηρίου και τοπικών φορέων.
Το σχέδιο θέτει για πρώτη φορά ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο ασφαλούς λειτουργίας, με σαφείς προϋποθέσεις, αυστηρούς ελέγχους και διακριτούς ρόλους για όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, επιχειρώντας να απαντήσει στις ανησυχίες που έχουν προκύψει μετά τα επαναλαμβανόμενα φαινόμενα κατολισθήσεων στο φαράγγι.
Η σύσκεψη κατέληξε, με συμφωνία όλων των πλευρών, στην ανάληψη εκπόνησης μελέτης από το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας (ΤΕΕ), με χρηματοδότηση από την Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας, στο πλαίσιο προγραμματικής σύμβασης που θα συναφθεί.
Το ΤΕΕ αναλαμβάνει την εκπόνηση ολοκληρωμένης μελέτης για την αποτύπωση της υφιστάμενης κατάστασης της γραμμής, τον εντοπισμό των σημείων που απαιτούν παρεμβάσεις και την τεκμηριωμένη αξιολόγηση των προϋποθέσεων ασφαλούς επαναλειτουργίας της.
Δύο φάσεις λειτουργίας με σταδιακή μετάβαση
Η επαναλειτουργία της γραμμής θα γίνει σε δύο στάδια. Αρχικά προβλέπεται πιλοτική λειτουργία, η οποία θα βασιστεί στα ευρήματα μιας ολοκληρωμένης γεωλογικής και γεωτεχνικής μελέτης για την κατάσταση του φαραγγιού. Στη φάση αυτή, η λειτουργία θα γίνεται υπό στενή επιτήρηση και με συνεχή αξιολόγηση των δεδομένων.
Η μετάβαση στην κανονική λειτουργία θα πραγματοποιηθεί μόνο όταν ολοκληρωθούν οι απαραίτητες παρεμβάσεις, κυρίως από τις δασικές υπηρεσίες και τους αρμόδιους τεχνικούς φορείς, και εφόσον διαπιστωθεί ότι πληρούνται όλες οι προϋποθέσεις ασφάλειας.
Κρίσιμο στοιχείο του σχεδιασμού είναι ότι η μετάβαση δεν θα είναι αυτόματη, αλλά σταδιακή και υπό διαρκή έλεγχο, με δυνατότητα αναστολής λειτουργίας σε κάθε στάδιο.
Κυρανάκης: Οι τρεις άξονες της μελέτης και το νέο μοντέλο λειτουργίας
Τις βασικές κατευθύνσεις του σχεδίου παρουσίασε ο Αναπληρωτής Υπουργός Μεταφορών, Κώστας Κυρανάκης, ο οποίος ανέδειξε τη σημασία της επιστημονικής τεκμηρίωσης ως προϋπόθεση για οποιαδήποτε επαναλειτουργία.
Όπως εξήγησε, η μελέτη που θα χρηματοδοτηθεί από την Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας θα εστιάσει σε τρεις κρίσιμους παράγοντες:
- την καταγραφή της συχνότητας και της έντασης των κατολισθήσεων,
- την αξιολόγηση της αστάθειας των πρανών λόγω φυσικών καταστροφών όπως πυρκαγιές και πλημμύρες,
- και τον εντοπισμό ρηγμάτων στο έδαφος και στους βραχώδεις σχηματισμούς.
Από τη μελέτη θα προκύψει μια αναλυτική χαρτογράφηση κινδύνου, η οποία θα διαχωρίζει τα σημεία της γραμμής σε υψηλής και μέσης επικινδυνότητας, προκειμένου να καθοριστούν τόσο οι άμεσες όσο και οι μεσοπρόθεσμες παρεμβάσεις.
Στο ίδιο πλαίσιο, προβλέπεται η εγκατάσταση σύγχρονων συστημάτων παρακολούθησης (monitoring), με αισθητήρες που θα επιτρέπουν την καταγραφή δεδομένων σε πραγματικό χρόνο και την πρόβλεψη ενδεχόμενων κινδύνων.
Παράλληλα, θα υλοποιηθούν τεχνικά έργα για τη σταθεροποίηση των πρανών και τη συγκράτηση εδαφών και βράχων, ενώ θα θεσπιστεί ένα νέο, ενιαίο πρωτόκολλο ασφαλείας για το σύνολο της γραμμής.
Το πρωτόκολλο αυτό θα περιλαμβάνει ακόμη και τη δυνατότητα αυτόματης αναστολής λειτουργίας, σε περίπτωση που τα δεδομένα καταδεικνύουν αυξημένο κίνδυνο.
Ο κ. Κυρανάκης υπογράμμισε ότι όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς -Τοπική Αυτοδιοίκηση, δασικές υπηρεσίες, ΟΣΕ και Hellenic Train- αναλαμβάνουν συγκεκριμένες ευθύνες, σημειώνοντας χαρακτηριστικά ότι «δεν πρόκειται για μετατόπιση ευθυνών, αλλά για μια κοινή προσπάθεια με στόχο την ασφαλή λειτουργία».
Αυστηρά όρια ασφαλείας και επιχειρησιακές αποφάσεις
Κεντρικός πυλώνας του σχεδίου είναι η θέσπιση σαφών και δεσμευτικών ορίων λειτουργίας (thresholds), τα οποία μετατρέπουν τα δεδομένα παρακολούθησης σε άμεσες αποφάσεις.
Τα όρια αυτά διακρίνονται σε τρία επίπεδα:
- επίπεδο αυξημένης επιτήρησης (Monitoring),
- επίπεδο άμεσης παρέμβασης με πιθανή διακοπή δρομολογίων (Action),
- και επίπεδο πλήρους διακοπής λειτουργίας (Shutdown).
Η τήρησή τους είναι υποχρεωτική και δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνειών, διασφαλίζοντας ότι η ασφάλεια τίθεται πάνω από κάθε άλλη παράμετρο.
Φαρμάκης: Ο Οδοντωτός πρέπει να σφυρίξει ξανά με ασφάλεια.
Σήμερα στο Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, συμφωνήσαμε να περάσουμε σε πράξεις και χειροπιαστές λύσεις, δήλωσε ο Περιφερειάρχης Νεκτάριος Φαρμάκης και συμπλήρωσε: "Για την άμεση επαναλειτουργία του ιστορικού μας τρένου, η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας αναλαμβάνει δράση:
Ενώνουμε δυνάμεις: Προχωράμε άμεσα στη σύσταση επιτροπής με τους συναρμόδιους φορείς για την οργάνωση και εκπόνηση μελέτης, με μοναδικό στόχο τη συντομότερη δυνατή επαναλειτουργία του ιστορικού μας Οδοντωτού.
Προτείναμε λύσεις: Καταθέσαμε στο τραπέζι ολοκληρωμένες προτάσεις για την άμεση εκπόνηση της απαραίτητης γεωλογικής μελέτης.
Βάζουμε τους πόρους: Ανταποκριθήκαμε αμέσως στο αίτημα του Υπουργείου, αναλαμβάνοντας πλήρως τη χρηματοδότηση της μελέτης.
Δεν κάνουμε εκπτώσεις στην ασφάλεια, αλλά δεν δεχόμαστε και την αδράνεια. Ο τόπος μας χρειάζεται τον Οδοντωτό ενεργό. Κοστίζει στην τοπική οικονομία των Καλαβρύτων και της Αιγιάλειας κάθε μέρα που το τρένο μένει ακινητοποιημένο."
Δασικές υπηρεσίες: Η ιδιαιτερότητα του φαραγγιού δεν επιτρέπει χρονοδιάγραμμα
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε από τον Γενικό Γραμματέα Δασών, Στάθη Σταθόπουλο, στις ιδιαιτερότητες του φυσικού περιβάλλοντος.
Όπως εξήγησε, η γεωμορφολογία του φαραγγιού και η φύση των παρεμβάσεων που θα απαιτηθούν δεν επιτρέπουν τον καθορισμό συγκεκριμένου χρονοδιαγράμματος.
Κρίσιμο ζητούμενο, όπως σημείωσε, είναι η όσο το δυνατόν ταχύτερη ολοκλήρωση της μελέτης από το ΕΑΓΜΕ, η οποία θα καθορίσει και τα επόμενα βήματα.
ΟΣΕ: Τα μέτρα που έχουν ληφθεί και η δύσκολη απόφαση διακοπής
Ο διευθύνων σύμβουλος του ΟΣΕ, Χρήστος Παληός, παρουσίασε τις ενέργειες που έχουν ήδη υλοποιηθεί, όπως η ανάπτυξη δικτύου παρακολούθησης στο φαράγγι, η παρουσία τεχνικού προσωπικού σε κάθε δρομολόγιο και η διενέργεια δοκιμαστικών διαδρομών μετά από έντονα καιρικά φαινόμενα.
Παράλληλα, ξεκαθάρισε ότι η απόφαση για την αναστολή λειτουργίας δεν ήταν εύκολη, υπογραμμίζοντας ότι «με την ασφάλεια δεν πρέπει να παίζει κανείς» και ότι δεν μπορεί να υπάρξει επανεκκίνηση χωρίς πλήρη διασφάλιση των συνθηκών.
Κοντογεώργης: Προτάσεις για άμεσες διαδικασίες και εκσυγχρονισμό
Στη σύσκεψη παρενέβη και ο Υφυπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ, Θανάσης Κοντογεώργης, προτείνοντας τη σύσταση ομάδας εργασίας μεταξύ Υπουργείων και ΟΣΕ για την επιτάχυνση της προγραμματικής σύμβασης με την Περιφέρεια και το ΤΕΕ για τη μελέτη.
Παράλληλα, ζήτησε από τον ΟΣΕ την κατάρτιση ενός άμεσου σχεδίου εκσυγχρονισμού, που θα αφορά τόσο τον Οδοντωτό όσο και το τροχαίο υλικό και τις υποδομές.
Πιέσεις από την τοπική κοινωνία και πολιτικές αντιπαραθέσεις
Ιδιαίτερα έντονες ήταν οι αντιδράσεις από την τοπική αυτοδιοίκηση, με βασικό αίτημα τον καθορισμό σαφούς χρονοδιαγράμματος.
Ο πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου Καλαβρύτων, Ευθύμιος Τζόβολος, ανέδειξε τις σημαντικές επιπτώσεις της αναστολής λειτουργίας στην τοπική οικονομία, ενώ ο δήμαρχος Αιγιαλείας, Τάκης Ανδριόπουλος, χαρακτήρισε ακατανόητη τη διακοπή λειτουργίας ακόμη και κατά τη θερινή περίοδο.
Σε πολιτικό επίπεδο, οι τοποθετήσεις κινήθηκαν σε υψηλούς τόνους.
Ο βουλευτής Ανδρέας Κατσανιώτης έθεσε την ανάγκη για σαφές πρωτόκολλο και χρονοδιάγραμμα, επισημαίνοντας ότι όλοι οι εμπλεκόμενοι μοιράζονται την ίδια αγωνία.
Ο Ιάσονας Φωτήλας αναφέρθηκε σε θεσμικές παρεμβάσεις που προκάλεσαν εισαγγελική έρευνα.
Χριστίνα Αλεξοπούλου: «Συντονισμένη συνεργασία για την άμεση
επαναλειτουργία του Οδοντωτού - Απόν το ΠΑΣΟΚ
Η προτεραιότητα στη συντονισμένη συνεργασία όλων των αρμόδιων φορέων, για την επαναλειτουργία του Οδοντωτού Σιδηροδρόμου Διακοπτού - Καλαβρύτων, αναδείχθηκε στη διευρυμένη σύσκεψη που πραγματοποιήθηκε το μεσημέρι της Δευτέρας, στο Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών.
Κατά την παρέμβασή της, η τ. Υφυπουργός Υποδομών και Μεταφορών, Βουλευτής ΝΔ Αχαΐας, Χριστίνα Αλεξοπούλου, έθεσε ως στόχο την άμεση επιστροφή της γραμμής σε λειτουργία, με επίσπευση της σχετικής μελέτης, με σαφές χρονοδιάγραμμα και απόλυτη προτεραιότητα την ασφάλεια πολιτών και εργαζομένων.
Όπως υπογράμμισε, η τοπική κοινωνία αναμένει ταχύτητα και κοινή προσπάθεια, ώστε να υπάρξει απτό αποτέλεσμα το συντομότερο δυνατό.
«Η επανεκκίνηση του Οδοντωτού έχει κομβική σημασία για την Αχαΐα, τόσο για την καθημερινότητα των πολιτών, την τοπική οικονομία, όσο και για την αναπτυξιακή προοπτική της περιοχής. Γνωρίζοντας όλα αυτά, προσπαθούμε με συνεννόηση, να κάνουμε αυτό που μας ζητούν οι πολίτες: να μπει ξανά στις ράγες το ιστορικό τρένο.
Ωστόσο, ενώ συμμετείχε η πλειοψηφία των βουλευτών Αχαΐας, απουσίαζε ο πρώην Πρωθυπουργός και Βουλευτής του ΠΑΣΟΚ, κ. Γιώργος Παπανδρέου, ο οποίος κατά τα άλλα κόπτεται για τον Οδοντωτό. Η στάση του είναι υποκριτική και δυσανάλογη με το θεσμικό βάρος που οφείλει να έχει το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης, όταν συζητάμε ενιαία για τόσο μεγάλες διεκδικήσεις», δήλωσε κλείνοντας η κα. Αλεξοπούλου.
Από την αντιπολίτευση, ο Ανδρέας Παναγιωτόπουλος (ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ) έκανε λόγο για διαχρονικές πολιτικές ευθύνες και αδράνεια, ιδίως μετά τις καταστροφές του 2023, τονίζοντας ότι δεν υπήρχε λόγος διακοπής της λειτουργίας ενός σιδηροδρόμου με ιστορία 130 ετών.
Στο ίδιο μήκος κύματος, η Σία Αναγνωστοπούλου υπογράμμισε ότι αποτελεί ευθύνη όλων η άμεση και ασφαλής επαναλειτουργία.
Η κ. Αναγνωστοπούλου επεσήμανε ότι οι παρεμβάσεις αυτές πρέπει να υλοποιηθούν με πρόβλεψη για την ταυτόχρονη και ασφαλή κυκλοφορία του Οδοντωτού, υπενθυμίζοντας μάλιστα πως σε σχετικές ερωτήσεις που έχουν κατατεθεί προς την εκάστοτε ηγεσία του Υπουργείου από το 2023 έως σήμερα, οι επίσημες απαντήσεις τόσο από το Υπουργείο όσο και από τον ΟΣΕ επιβεβαίωναν πως η συντήρηση του δικτύου πραγματοποιούνταν με την παράλληλη λειτουργία του Οδοντωτού.
Τέλος η βουλευτής ξεκαθάρισε πως η λειτουργία ενός ιστορικού και αναπτυξιακού πυλώνα, όπως ο Οδοντωτός, δεν μπορεί να αναστέλλεται με μια απλή διοικητική απόφαση στερημένη στρατηγικού σχεδιασμού και διαβεβαίωσε ότι θα συνεχίσει να παρακολουθεί στενά το ζήτημα μέχρι την οριστική και ασφαλή επίλυσή του.
Επιμελητήριο Αχαΐας
Η πλειονότητα των περιστατικών ακινητοποίησης προέρχεται από βλάβες συρμών, ελλιπή συντήρηση και μεμονωμένα φερτά υλικά, και όχι από γενικευμένη γεωλογική επικινδυνότητα επισήμανα οι Δήμος Βαρβιτσιώτης και Τάκης Βασιλείου . Με προγραμματισμένη τεχνική επέμβαση διάρκειας περίπου δύο μηνών, με αντικατάσταση φθαρμένων τροχών, στοχευμένες εργασίες στη γραμμή και ενίσχυση τεχνικού προσωπικού, η ασφαλής επαναλειτουργία είναι εφικτή.
Η θέση του Επιμελητηρίου Αχαΐας, τόνισαν, είναι σαφής, ο Οδοντωτός δεν είναι συνολικά επικίνδυνος· χρειάζεται όμως οργανωμένη, τεχνικά τεκμηριωμένη και χρονοδιαγραμμένη επαναλειτουργία εντός δύο μηνών, με αυξημένη επιτήρηση και μέτρα ασφάλειας
Η επαναλειτουργία του Οδοντωτού δεν αποτελεί απλή διοικητική απόφαση, αλλά μια σύνθετη διαδικασία που συνδέεται άμεσα με την ασφάλεια, την επιστημονική τεκμηρίωση και την αποτελεσματική συνεργασία των εμπλεκόμενων φορέων.
Το σχέδιο που παρουσιάστηκε επιχειρεί να θέσει ένα πλαίσιο λειτουργίας με αυστηρούς κανόνες, ωστόσο η απουσία συγκεκριμένου χρονοδιαγράμματος και οι πιέσεις από την τοπική κοινωνία διατηρούν το ζήτημα ανοιχτό και στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης.
Ρεπορτάζ για το ΚΑΛΑΒΡΥΤΑ-NEWS
Νίκος Κυριαζής
Δεν υπάρχουν σχόλια