Στις 13 Δεκεμβρίου 1943, ο τόπος των Καλαβρύτων σκεπάστηκε από στάχτη και αίμα. Οι φλόγες της καταστροφής και η βία των γερμανικών στρατευμάτων κατοχής σκόρπισαν τον όλεθρο, αφανίζοντας ολόκληρο τον αντρικό πληθυσμό του χωριού. Κι όμως, ανάμεσα στα χαλάσματα και την απόγνωση, δύο ιερά κειμήλια κατάφεραν να επιβιώσουν, το Ιερό Ευαγγέλιο που βγήκε αλώβητο από την Εκκλησία που καίγονταν με εμφανή τα σημάσια της φωτιάς και η αιματοβαμμένη Ιερά Σύνοψη του π. Παναγιώτη Δημόπουλου (Παπακαλός), που εκτελέστηκε μαζί με όλους τους Καλαβρυτινούς στο Λόφο του Καπή και σε κάθε σελίδα της έχει το αίμα του, αφού την κρατούσε της ωρα που οι ριπές των γερμανικών πολυβόλων θέριζαν όλους τους άντρες . 
Σήμερα, αυτά τα ιερά κειμήλια στέκουν στο κέντρο του Μητροπολιτικού Ιερού Ναού της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, υπενθυμίζοντας την τραγωδία και την πίστη που δεν έσβησε. Στη μνήμη των εκτελεσθέντων Καλαβρυτινών, τα κειμήλια ηγήθηκαν της πομπής προς τον τόπο της εκτέλεσης, σαν σιωπηλοί μάρτυρες που φέρουν την ιστορία και τον πόνο των γενεών και γίνονται φάρος για τις επόμενες γενιές.