Στο επίκεντρο έντονης πολιτικής και κοινωνικής αντιπαράθεσης βρίσκεται η εμπορική συμφωνία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των χωρών της M...
Η συμφωνία στοχεύει στη δημιουργία μιας από τις μεγαλύτερες ζώνες ελεύθερου εμπορίου παγκοσμίως, που θα καλύπτει περισσότερους από 270 εκατομμύρια καταναλωτές. Προβλέπει μείωση ή κατάργηση δασμών, διευκόλυνση των εμπορικών ροών και άνοιγμα νέων αγορών για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις. Ωστόσο, το ερώτημα που τίθεται είναι κατά πόσο τα οφέλη αυτά αφορούν και την Ελλάδα ή αν, αντίθετα, δημιουργούν σοβαρούς κινδύνους.
Τι κερδίζει η Ελλάδα στα χαρτιά
Κεντρικό επιχείρημα της κυβέρνησης υπέρ της συμφωνίας είναι η προστασία προϊόντων με Γεωγραφική Ένδειξη. Από τα 344 ευρωπαϊκά προϊόντα που κατοχυρώνονται, τα 21 είναι ελληνικά, μεταξύ αυτών η φέτα, η μαστίχα Χίου, ο κρόκος Κοζάνης, ελαιόλαδα ΠΟΠ, κρασιά και αποστάγματα.
Η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι τα προϊόντα ΠΟΠ και ΠΓΕ πωλούνται σε τιμές δύο έως τρεις φορές υψηλότερες από τα μη πιστοποιημένα, γεγονός που δυνητικά ενισχύει το αγροτικό εισόδημα. Παράλληλα, η συμφωνία προβλέπει ρήτρες διασφάλισης και ποσοστώσεις για ευαίσθητα προϊόντα, όπως το βοδινό κρέας, τα πουλερικά και το χοιρινό, καθώς και μηχανισμούς παρέμβασης σε περίπτωση διατάραξης της αγοράς.
Επιπλέον, δίνεται έμφαση στη διευκόλυνση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, οι οποίες αποτελούν τη συντριπτική πλειονότητα των Ελλήνων εξαγωγέων, μέσω μείωσης δασμών και απλούστευσης τελωνειακών διαδικασιών.
Οι περιορισμένες προοπτικές εξαγωγών
Παρά τις θετικές προβλέψεις, τα πραγματικά δεδομένα δημιουργούν προβληματισμό. Οι ελληνικές εξαγωγές αγροδιατροφικών προϊόντων προς τις χώρες της Mercosur παραμένουν εξαιρετικά χαμηλές, ενώ αγορές όπως η Ισπανία και η Πορτογαλία διαθέτουν ήδη ισχυρότερη παρουσία με παρόμοια προϊόντα.
Παράλληλα, το χαμηλότερο βιοτικό επίπεδο των καταναλωτών στις χώρες της Mercosur περιορίζει τη ζήτηση για ποιοτικά αλλά ακριβότερα ελληνικά προϊόντα, όπως το ελαιόλαδο και τα κρασιά ΠΟΠ. Εξαίρεση ενδέχεται να αποτελέσει η ελληνική κονσερβοποιία, όπου μέχρι σήμερα ίσχυαν ιδιαίτερα υψηλοί δασμοί.
Οι φόβοι των αγροτών και οι περιβαλλοντικές ενστάσεις
Η βασική αντίρρηση απέναντι στη συμφωνία αφορά τον αθέμιτο ανταγωνισμό. Οι χώρες της Mercosur διαθέτουν χαμηλότερο κόστος παραγωγής, φθηνότερη εργασία και λιγότερο αυστηρά πρότυπα για φυτοφάρμακα, ορμόνες, αντιβιοτικά και γενετικά τροποποιημένους οργανισμούς.
Οι Έλληνες και Ευρωπαίοι αγρότες φοβούνται ότι η εισροή φθηνών εισαγόμενων προϊόντων θα συμπιέσει τις τιμές παραγωγού, οδηγώντας σε εγκατάλειψη καλλιεργειών, συρρίκνωση της κτηνοτροφίας και αύξηση της εξάρτησης από εισαγωγές βασικών τροφίμων. Ιδιαίτερα ευάλωτοι θεωρούνται τομείς όπως το κρέας, τα πουλερικά, το μέλι, το ρύζι, το κρασί, τα εσπεριδοειδή και τα επιτραπέζια φρούτα.
Οι περιβαλλοντικές οργανώσεις εκφράζουν επίσης έντονες ανησυχίες, υποστηρίζοντας ότι οι δεσμεύσεις για την προστασία των δασών και του κλίματος δεν συνοδεύονται από αποτελεσματικούς μηχανισμούς εφαρμογής. Η αποψίλωση του Αμαζονίου και η εντατικοποίηση της αγροτικής παραγωγής στη Νότια Αμερική αποτελούν βασικά σημεία κριτικής.
Πολιτικές ισορροπίες και ελληνικό διακύβευμα
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η συμφωνία είχε διαμορφωθεί θεσμικά ήδη από το 2019, ενώ πρόσφατα το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε συνοδευτικά μέτρα προστασίας των ευαίσθητων αγροτικών τομέων. Παρ’ όλα αυτά, χώρες με ισχυρή αγροτική παραγωγή, όπως η Γαλλία, η Πολωνία και η Ουγγαρία, έχουν εκφράσει ανοιχτά την αντίθεσή τους.
Για την Ελλάδα, το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα καθώς συμπίπτει με τις κινητοποιήσεις των αγροτών και τις διαπραγματεύσεις με την κυβέρνηση. Η στήριξη της συμφωνίας από την Αθήνα δημιουργεί τετελεσμένα, ενώ η περίοδος επτά ετών για την πλήρη εφαρμογή της προστασίας των ΠΟΠ προϊόντων εντείνει τον προβληματισμό.
Συμπερασματικά, η συμφωνία ΕΕ – Mercosur εμφανίζεται ως μια στρατηγική επιλογή ενίσχυσης του διεθνούς εμπορίου της Ευρώπης. Για την Ελλάδα, όμως, τα οφέλη παραμένουν αβέβαια και άνισα κατανεμημένα, ενώ οι κίνδυνοι για την αγροτική παραγωγή, την απασχόληση στην ύπαιθρο και την επισιτιστική ασφάλεια είναι υπαρκτοί.
Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο αν η συμφωνία θα εφαρμοστεί, αλλά αν η χώρα διαθέτει τα εργαλεία, τους ελέγχους και τις πολιτικές στήριξης ώστε να μη μετατραπεί σε ακόμη έναν παράγοντα αποδυνάμωσης της ελληνικής γεωργίας.
Τα 21 Ελληνικά Προϊόντα
Ελιά Καλαμάτας (Elia Kalamatas) (Table olives)
Καλαμάτα (Kalamata) (Olive oil)
Κεφαλογραβιέρα (Kefalograviera) (Cheeses)
Κολυμβάρι Χανίων Κρήτης (Kolymvari Chanion Kritis) (Olive oil)
Κονσερβολιά Αμφίσσης (Konservolia Amfissis) (Table olive)
Κορινθιακή Σταφίδα Βοστίτσα (Korinthiaki Stafida Vostitsa) (Fruits)
Κρόκος Κοζάνης (Krokos Kozanis) (Saffron)
Λυγουριό Ασκληπιείου (Lygourio Asklipiou) (Olive oil)
Μανούρι (Manouri) (Soft lactoserum)
Μαστίχα Χίου (Masticha Chiou) (Natural gums and resins)
Σητεία Λασιθίου Κρήτης (Sitia Lasithiou Kritis) (Olive oil)
Φέτα (Feta) (Cheese)
Αμύνταιο (Amyntaio) (Wine)
Μαντινεία (Mantineia) (Wine)
Νάουσα (Naousa) (Wine)
Νεμέα (Nemea) (Wine)
Ρετσίνα Αττικής (Retsina of Attiki) (Wine)
Σάμος (Samos) (Wine)
Σαντορίνη (Santorini) (Wine)
Τσίπουρο (Tsipouro) (Spirit drinks)
ليست هناك تعليقات